Vaarwel tante Joke

Donderdag vindt de uitvaartdienst plaats van Joke Borst. Een familielid dat een hoger doel heeft gediend.

Ik hoorde daar voor het eerst dat Joke al in 1996 een verklaring heeft afgelegd bij haar huisarts; als er dementie bij haar zou worden geconstateerd, wilde zij voortijdig sterven. Omdat ze deze wens niet regelmatig heeft herhaald bij haar huisarts, heeft deze haar betekenis verloren. Bijna vijf jaar heeft ze de ziekte gehad, het grootste deel van die periode heeft ze doorgebracht op een gesloten afdeling in een verzorgingstehuis in Rotterdam Ommoord. De laatste paar jaar was er weinig van tante Joke’s persoonlijkheid over. De laatste tijd sliep ze vooral.

 

Haar naaste familie verzorgde een prachtige uitvaartdienst. Tot mijn verbijstering waren er camera’s, maar ze bleken dienst te doen voor een toekomstige documentaire door haar familie. De camera draaide ook tijdens de dienst en deze was camerawaardig. Laurens Borst begon de dienst met een prachtig woord over hoe de opluchting over de beëindiging van haar lijden vervangen werd door verdriet. Verdriet is immers altijd een proces, ook wel verwerking genoemd en dat kan langer duren. Vertel mij wat… Jokes verhaal zal nog even blijven steken, maar haar zonen lijken er alles aan te willen doen haar verhaal betekenis te willen geven.

Haar zoon Hugo lanceerde eerder aan de kamer een manifest over de zorg, maar blijft ook tijdens de dienst, waar haar verzorgers en verpleegsters bij zijn, herhalen hoe dankbaar hij is voor hun niet aflatende zorg en aandacht. De echte verzorgers. Zorg blijft een daad van menselijkheid.

Een aantal nummers worden tijdens de dienst gedraaid en er wordt live gezongen door een vrouw die ook optrad in het verzorgingstehuis: que sera, sera zong ze. What will be, will be. Ik schreef op de afscheidskaart: het duurt zolang het duurt.

 

Wat vind jij?